📝 ऑस्टिओपोरोसिस (हाडांची घनता कमी होणे): शांतपणे वाढणारा धोका

🟣🩺 डॉ. अरविंद कुमठाळे
अस्थीरोग सर्जन,
कुमठाळे स्पेशालिटी हॉस्पिटल,
सैफुल, विजापूर रोड, सोलापूर
📞 9595-171-172 🟣

“आपल्या देशातील मोठी लोकसंख्या हळूहळू चाळीशी ओलांडून उतार वयाकडे चालली आहे. या वयात हाडांची घनता कमी होणे (Osteoporosis) हा एक गंभीर पण दुर्लक्षित विषय ठरतो. त्यामुळे अगदी थोडं घसरणं, हलका हिसका किंवा हलकी धक्का बसला तरीही मनगट, खुबा किंवा पाठीचा फ्रॅक्चर होण्याची शक्यता वाढलेली असते.

माझ्याकडे येणारे अनेक पेशंट आश्चर्याने विचारतात—
‘सर, थोडंसंच घसरलो… जोरात पडलोही नाही, तरी फ्रॅक्चर कसं झालं?’ 🤔❓️

👉 उत्तर एकच:
✅️ हाडं बाहेरून मजबूत दिसली तरी आतून नाजूक झालेली असू शकतात.

🦴 हाडं नाजूक का होतात?

वयानुसार Bone Density कमी होणे
कॅल्शियम आणि व्हिटॅमिन D ची कमतरता
व्यायामाचा / चालण्याचा अभाव
हार्मोनल बदल (विशेषतः महिलांमध्ये रजोनिवृत्तीनंतर)
धूम्रपान, अल्कोहोल, चुकीची जीवनशैली

🧪 हाडांची ताकद तपासण्यासाठी सर्वात महत्त्वाची चाचणी

DEXA Scan
हाडांची घनता (BMD) मोजते
Osteopenia / Osteoporosis आहे का ते स्पष्ट कळतं
40+ वयोगटातील प्रत्येकाने एकदा तरी करून घ्यावी
आधी फ्रॅक्चर झालेल्यांनी नक्की करणे आवश्यक

💊 कॅल्शियम – व्हिटॅमिन D मार्गदर्शन

दररोज योग्य प्रमाणात कॅल्शियम (आहार + सप्लिमेंट)
आठवड्यातून एकदा किंवा डॉक्टरांच्या सल्ल्यानुसार Vit-D
सुर्यप्रकाश (10–15 मिनिटे नियमित)
दूध, दही, अंडी, बदाम, तीळ, हिरव्या भाज्या अधिक प्रमाणात

🏃 प्रतिबंध म्हणजेच उपचार

नियमित चालणे / वजन वाहून केलेला व्यायाम (weight-bearing exercises)
पडण्यापासून बचाव — घसरट फरशी टाळा, रात्री लाईट ठेवा
वजन नियंत्रणात ठेवणे
धूम्रपान–अल्कोहोल टाळणे

👉 लक्षात ठेवा

जोरात पडल्यामुळे नाही… तर हाडं नाजूक झाल्यामुळे फ्रॅक्चर होतं
हाडांबाबत लक्षणं दिसेपर्यंत उशीर झालेला असतो

त्यामुळे वेळेत तपासणी करणे आणि योग्य उपचार घेणे अत्यंत महत्त्वाचे आहे.

🟣🩺 डॉ. अरविंद कुमठाळे
अस्थीरोग शल्यचिकित्सक,
कुमठाळे स्पेशालिटी हॉस्पिटल,
सैफुल, विजापूर रोड, सोलापूर
📞 9595-171-172 🟣

सूचना:
आपल्याकडे हाडाची घनता (BMD – Bone Mineral Density) तपासणीचा “मोफत आरोग्य शिबिर” नियमितपणे होतो.
पुढच्या वेळेस तुम्ही नक्की वेळ काढा.
चौकशीसाठी वरील दिलेल्या नंबरवर हॉस्पिटलला कॉल करा.