📝 गुडघ्याच्या वेदनेत पाळावयाचे महत्त्वाचे सल्ले

🟣🩺 डॉ. अरविंद कुमठाळे
अस्थीरोग सर्जन,
कुमठाळे स्पेशालिटी हॉस्पिटल,
सैफुल, विजापूर रोड, सोलापूर
📞 9595-171-172 🟣

1) वजन नियंत्रण

– शक्य असल्यास 2–3 किलो वजन कमी केले तरी गुडघ्यावरचा ताण खूप कमी होतो.
– 1 किलो वजन = गुडघ्यावर 3–4 किलो अतिरिक्त दाब.

2) योग्य चालणे

– रोज 20–30 मिनिटे हलक्या गतीने चालणे चांगले.
– वेदना वाढत असेल तर उतार-चढाव टाळा.

3) बसण्याच्या सवयी सुधाराव्यात

– जमिनीवर बसणे, पाय क्रॉस करून बसणे, उकिडवे बसणे टाळा.
– खुर्ची थोडी उंच असावी जेणेकरून गुडघ्याला वाकणे कमी लागेल.

4) पायऱ्या कमी वापरा

– अनावश्यक पायऱ्या चढणे-उतरणे टाळा.
– पायऱ्या गुडघ्यावर सर्वात जास्त ताण टाकतात.

5) योग्य व्यायाम

– Quadriceps strengthening (समोरच्या मांडीचे स्नायू मजबूत करणारे व्यायाम)
– Straight leg raise, static quadriceps — हे सुरक्षित आणि घरच्या घरी करता येतात.
– जास्त उड्या, धावणे, स्क्वॅट्स टाळा.

6) गरम पाण्याची पट्टी

– हलक्या वेदनेत रोज 10–15 मिनिटे गरम पाण्याची पट्टी.
– सुज असेल तर 1–2 दिवस थंड पट्टी.

7) योग्य पादत्राणे

– मऊ, आरामदायक सोलचे शूज वापरा.
– कठीण किंवा घसरट सोल टाळा.

8) औषधांचे पालन

– डॉक्टरांनी दिलेल्या औषधांचे वेळेवर सेवन करा.
– वेदना कमी झाली म्हणून स्वतःहून औषधे बंद करू नयेत.

9) अचानक वळणे टाळा

– गुडघ्यात वळणे (twisting) वेदना वाढवते, लिगामेंटवर ताण आणते.

10) योग्य विश्रांती

– जास्त लांब अंतर चालणे किंवा दीर्घकाळ उभे राहणे कमी करा.