📝 पेशंटसाठी माहिती : जास्त वजनामुळे हाडांवर येणारा ताण

🟣🩺 डॉ. अरविंद कुमठाळे
अस्थीरोग सर्जन,
कुमठाळे स्पेशालिटी हॉस्पिटल,
सैफुल, विजापूर रोड, सोलापूर
📞 9595-171-172 🟣

🔶 जास्त वजन का हानिकारक?

शरीराचे वजन वाढल्यावर त्या वजनाचा ताण थेट गुडघे, कंबर, पाठ, घोटे आणि पायातील लहान सांधे यांच्यावर पडतो.
वजनाच्या प्रत्येक १ किलो वाढीसाठी गुडघ्यांवर चालताना ४–६ किलो अतिरिक्त ताण पडतो.

🔶 काय समस्या होऊ शकतात?

गुडघेदुखी (Osteoarthritis) लवकर सुरू होणे
पाठदुखी वाढणे
हाडांची झीज वेगाने होणे
चालताना किंवा जिने चढताना जास्त त्रास
लवकर थकवा, हालचालींमध्ये मर्यादा
पायाचे बोट, टाच, घोटा यातील वेदना

🔶 का होते हा ताण?

वजन वाढल्यामुळे सांध्यांमध्ये cushion सारखा काम करणारा cartilage जास्त दाब सहन करू शकत नाही
सांध्यात inflammation वाढते
स्नायूंना जड वजन उचलताना जास्त काम करावे लागते, आणि त्यामुळे दुखणे वाढते

🔶 वजन कमी केल्याने काय फायदा होतो?

गुडघेदुखी ३०–५०% ने कमी होऊ शकते
कंबर आणि पाठदुखी कमी
जीवनमान (Quality of Life) सुधारते

🔶 वजन नियंत्रणासाठी सोपे उपाय

दररोज 30 मिनिटे चालणे
तेलकट, तळलेले पदार्थ कमी
जास्त साखर व मैद्याचे पदार्थ टाळा
भाज्या, फळे, प्रथिने (दूध, अंडी, डाळी) वाढवा
एकदम डाएट न करता झोप, पाणी, नियमित व्यायाम सुधारावे

🔶 कधी डॉक्टरांचा सल्ला घ्यावा?

चालताना किंवा उठताना जास्त त्रास
गुडघ्यात आवाज, सूज, हालचाली कमी
वजन पटकन वाढत असेल
थकवा, पाय सुजणे सुरू झाले असेल